Zit jij ook wel eens, thuis op de bank, tegen de tv te praten? Ik wel. Ik beken met het schaamrood op m’n kaken dat ik regelmatig – met stemverheffing nog wel!- al die interviewers in al die talkshows toebijt: “stel eens een ópen vraag!” 😫 Redelijk stom natuurlijk, beetje beschamend, en vooral nutteloos. Maar ik vind het dan ook ergerlijk, dat zoveel professionele interviewers op radio en tv het stellen van goede vragen zo slecht beheersen. Verslaggevers, DJ’s, talkshowhosts – meestal hoor je in hun vraag hun eigen mening of overtuiging al doorklinken, of wordt er een tweede vraag aan vastgeplakt, of ze maken van de gelegenheid gebruik om niet de gast aan het woord te laten, maar eerst hun eigen kennis van het onderwerp te etaleren.
Vorige week gebeurde het weer: Eén van de hulpverleners in Gaza was te gast in één van de talkshows. Hij vertelde een aangrijpend verhaal over zijn ervaringen. En in plaats van dat de host vroeg “Hoe houd je het vol?” of “Hoe voel jij je hierbij?” luidde de vraag “Voel je je soms niet nutteloos?”. Mijn klomp brak. 🎯 Tijd voor een blogje over de kunst (en het belang) van het stellen van goede, open vragen.
Als je te maken hebt met iemand die graag wil vertellen, maakt hoe je je vraag stelt niet zoveel uit. Een BN’er aan een talkshowtafel wil zijn of haar verhaal meestal wel graag kwijt. Maar wat nou als je te maken hebt met iemand die daar niet zo van is? Of dat je in je werk iets wilt bespreken waarover je collega het liever niet heeft? Dan help je jezelf niet door gesloten vragen te stellen. Je weet het wel: Een gesloten vraag begint met een werkwoord (wil je, heb je, kun je – etc.) en kan beantwoord worden met ja of nee. Einde gesprek, als je pech hebt. En jij maar vragen afvuren…📣 Zo’n gesprek leidt meestal tot niets en valt snel stil.
Bekwaam je dus, als je écht geïnteresseerd bent in het verhaal van je gesprekspartner, in het stellen van open vragen – die beginnen met “Hoe”, of met één van de W’s: Wie, Wat, Welke, Waarom, Waar, Wanneer. Zo ontstaat er gelijkwaardigheid in het gesprek. Je nodigt de ander uit 😇 om op verhaal te komen, en krijgt veel meer informatie. Wedden dat je gesprekken prettiger en soepeler verlopen?
De talkshow-gast van vorige week herpakte zich trouwens snel, na de insinuerende vraag. “Nee”, zei hij “want we kunnen echt veel betekenen voor mensen daar”. Ook hij wilde uiteindelijk graag zijn ervaring delen, en zijn verhaal kwijt. Maar dat was hier niet per sé de verdienste van de interviewer.
Oh ja, wil jij dit ook (beter) leren doen, bijvoorbeeld met je collega’s? Ik geef met plezier een communicatietraining aan jouw team, zodat je goede vragen leert stellen, effectievere feedback leert geven, grenzen stelt en fijner samenwerkt. Neem gerust kontakt op met ☎️ 06-53 314 967, voor meer informatie!