“Veel dank voor je openheid”, zei ik afgelopen week bij het afscheid van een cliënt die voor de laatste keer bij me was. Een klein halfjaar liep ik met hem mee in zijn loopbaantraject, en deelde hij al zijn twijfels en frustraties over zijn leidinggevende met me. Zijn teleurstelling, als er een afwijzing volgde op een sollicitatie. Zijn tanende zelfvertrouwen, dat daarvan het gevolg was. En vanmorgen zei ik het weer, tegen een cliënt die voor de eerste keer aan mijn spreektafel zat, en zonder schroom zijn hele verhaal op tafel legde. Zijn scheiding, het verdriet en de druk die dat voor hem meebrengt, zijn zorgen over zijn kinderen en de nieuwe partner van zijn ex, de stress die dat oplevert en hoe dat zijn functioneren beïnvloedt, als stafmedewerker in de instelling waar hij werkt; “dankjewel voor je openheid”. 🙏

Het klinkt bijna als een standaard-zin, die ik in de afgelopen 24 jaar al honderden keren heb uitgesproken. Maar dat is het allerminst! Ik ben écht en oprecht onder de indruk van zoveel openheid, kwetsbaarheid, vertrouwen – van mensen voor wie ik, zeker in het begin, een volslagen vreemde ben. Aan wie zij dan zomaar hun eerlijke en soms pijnlijke levensverhaal uit de doeken doen. Ga d‘r maar aan staan.

Openheid is een manier van doen; je besluit zelf om (wel of niet) open te zijn in je contact met de ander. Vertel je alles zomaar aan een wildvreemde, of kies je voor wat reserve? Een keuze, dus. Vertrouwen is datgene wat door die openheid ontstaat, en er tegelijkertijd voorwaardelijk voor is. Vertrouwen wordt gezien als een “staat van zijn”. Een toestand dus, die daardoor nog meer openheid mogelijk maakt. En kijk, zo heb je (als het goed gaat, en je vertrouwen niet beschaamd wordt) een mooie cadans te pakken van openheid, tot vertrouwen leidend, en daarmee weer tot meer openheid – enzovoort. Wil je graag dat een ander begrip voor jou of jouw keuzes opbrengt? 😇 Dan werkt het goed om zélf openheid te geven. Over je motieven, je drijfveren, je achtergrond. En ja, dat vraagt ook weer om een veilige inbedding, waarin je erop mag rekenen dat je je gesprekspartner kunt vertrouwen. Die mag je hier, en sowieso van een professional, vanzelfsprekend verwachten.

Afijn, het houdt dus op een stevige manier verband met elkaar; deelnemers in een gesprek hebben allemaal een aandeel en verantwoordelijkheid in het ontstaan van een sfeer van vertrouwen en openheid. Soms is het er zomaar, opeens, zonder aanleiding of voorgeschiedenis. En in al die situaties, ook nog altijd na al die jaren waarin ik als loopbaanprofessional werk, blijf ik me vereerd voelen als iemand mij zomaar dat broze, kwetsbare vertrouwen geeft – en zeg ik daarvoor dan ook oprecht en welgemeend: “dankjewel”. 🙏